Op Prinsjesdag trok het kabinet-Jetten de knip voor het bedrijfsleven wijder open dan in jaren. Niet met een vaag beloftepakket, maar met concrete bedragen: miljarden voor een nieuwe investeringsinstelling, honderden miljoenen voor een innovatieagentschap en een fikse verruiming van de Innovatiebox. Voor ondernemers die serieus bezig zijn met innovatie verandert er in 2027 het nodige. Hieronder de belangrijkste maatregelen uit de Prinsjesdag-plannen en wat ze in de praktijk voor jou betekenen.
Innovatiebox gaat naar een plafond van 100.000 euro
De Innovatiebox bestaat al langer en levert kleinere bedrijven een korting op de vennootschapsbelasting op over winst uit zelfontwikkelde technologie. Wie voldoet aan de voorwaarden, mag via het forfait van de Belastingdienst 25 procent van de winst voor toepassing van de Innovatiebox toerekenen aan het lage tarief, tot een maximum. Dat maximum stond al jaren vast op 25.000 euro. Het kabinet trekt dat plafond nu op naar 100.000 euro, een verviervoudiging.
Voor een klein bedrijf met een paar ton winst uit een zelfontwikkeld product of stuk software scheelt dat direct geld in de aangifte vennootschapsbelasting. De maatregel kost de schatkist ongeveer 19 miljoen euro per jaar, een bedrag dat laat zien dat het kabinet dit vooral als steun voor het mkb bedoelt en niet voor grote spelers. Let wel: je hebt nog steeds een geldige S&O-verklaring van RVO nodig om gebruik te mogen maken van de regeling. Zonder die verklaring kom je er niet in, hoe hoog het plafond ook wordt. Twijfel je of jouw onderneming in aanmerking komt, kijk dan eerst hoe de overheid ondernemersregelingen dit jaar al vereenvoudigde in ons artikel over de nieuwe BMKB-regeling voordat je een adviseur inschakelt.
Een investeringsinstelling en een agentschap voor doorbraaktechnologie
Naast de belastingmaatregel komt er een Nationale Investeringsinstelling met een startbudget van bijna 3,3 miljard euro. Daarbovenop komt een apart innovatieagentschap met 500 miljoen euro, bedoeld om als eerste afnemer op te treden voor doorbraaktechnologie. Concreet betekent dit dat de overheid zelf de eerste versies van veelbelovende technologie inkoopt, zodat een startup of scale-up niet hoeft te wachten tot de markt durft.
Dat klinkt bescheidener dan het rapport van oud-ASML-topman Peter Wennink voorstelde. Hij pleitte voor 10 tot 20 miljard euro voor de investeringsbank en 1,5 tot 2 miljard euro voor het agentschap. Toch is dit de eerste keer dat het kabinet die aanbeveling in harde bedragen omzet. Voor ondernemers die worstelen met de vraag hoe ze een innovatief idee door de eerste, dure fase heen krijgen, is een overheid die als eerste klant optreedt geen overbodige luxe. Precies dat probleem, veelbelovende ideeën die stranden voordat ze de markt bereiken, komt terug in ons artikel over innovaties die falen na de pilotfase.
Ook de energie-investeringsaftrek gaat omhoog
Minder opvallend, maar relevant voor wie investeert in verduurzaming: de Energie-investeringsaftrek gaat in 2027 van 40 naar 45 procent. Investeer je in zonnepanelen, een warmtepomp of andere energiebesparende bedrijfsmiddelen, dan trek je een groter deel van die investering af van de winst. Had je een verduurzamingsplan uitgesteld vanwege de kosten, dan is dit een reden om opnieuw te rekenen.
Universiteiten en aandelenopties voor startups
Het kabinet wil verder dat universiteiten een structurele financiële bijdrage krijgen om meer academische spin-outs voort te brengen, bedrijven die direct voortkomen uit onderzoek. Daarnaast moeten aandelenopties voor medewerkers van startups en scale-ups fiscaal aantrekkelijker worden. De Raad van State is kritisch op dat laatste voorstel, dus reken er niet blind op dat het ongewijzigd door de Kamer komt. Wil je nu al personeel binden zonder op deze wetswijziging te wachten, kijk dan naar alternatieve manieren om groei te financieren zonder duur bankkrediet. Aandelenopties zijn niet de enige manier om schaarse mensen vast te houden.
Waarom dit meer is dan een fiscale bijzaak
Het is verleidelijk om dit begrotingsnieuws af te doen als iets voor de boekhouder. Dat is een vergissing. Een hoger Innovatiebox-plafond en een overheid die als eerste klant optreedt, veranderen de rekensom achter een innovatietraject. Een idee dat voorheen niet uit kon omdat de eerste order te lang op zich liet wachten, kan dat nu mogelijk wel. Bedrijven die hun innovatiestrategie hier nu al op afstemmen, staan volgend jaar voor op wie het nieuws gewoon voorbij liet gaan. Dat begint met een goede routine om ideeën te testen en door te ontwikkelen, zoals ook blijkt uit de acht vaardigheden van bedrijven die wél structureel innoveren.
Wat je deze maand al kunt doen
Wacht niet tot de wet definitief door de Kamer is voordat je in beweging komt. Vraag nu alvast een S&O-verklaring aan bij RVO als je die nog niet hebt, dat traject kost sowieso tijd. Check of jouw onderneming meedraait in de sectoren die het innovatieagentschap noemt als voorkeursgebied, denk aan energie, halfgeleiders en kunstmatige intelligentie. En als je een investering in verduurzaming had uitgesteld vanwege de kosten, reken dan opnieuw met de hogere aftrek vanaf 2027. Overheidsgeld verdwijnt niet vanzelf in jouw bedrijf. Wie er als eerste een concreet plan bij heeft, profiteert het meest.