Wie dit jaar met een eigen bedrijf begint, rekent met andere cijfers dan een starter twee jaar geleden. De zelfstandigenaftrek is in één klap meer dan gehalveerd, de Belastingdienst mag weer navorderen op schijnzelfstandigheid en de knip tussen eenmanszaak en BV ligt op een ander punt dan je misschien nog in je hoofd hebt. Niets daarvan maakt starten onmogelijk, maar je businessplan dat je vorig jaar maakte, klopt waarschijnlijk niet meer.
Je zelfstandigenaftrek is dit jaar bijna gehalveerd
In 2025 kon je nog 2.470 euro aftrekken van je winst als je aan het urencriterium van 1.225 uur voldeed. Dit jaar is dat bedrag gezakt naar 1.200 euro, en in 2027 zakt het verder naar 900 euro. Voor iemand die net start en in de eerste jaren al moeite heeft om voldoende marge te houden, is dat een reëel verschil in je netto overhouden, geen kleine bijstelling.
Het is niet nieuw dat de aftrek daalt, dat gebeurt al sinds 2020 stapje voor stapje. Wat wel nieuw is: de stap van 2025 naar 2026 is veruit de grootste tot nu toe. Als je je uurtarief en je prijsstelling nog baseert op de aftrek van een paar jaar terug, loop je het risico dat je minder overhoudt dan je dacht. Reken dit daarom opnieuw door voordat je je bedrijfsplan definitief maakt.
Wet DBA kost je voorlopig geen boete, wel belasting
Sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst weer volledig op schijnzelfstandigheid, maar het kabinet koos voor een zachte landing. Tot eind 2026 krijg je als opdrachtgever of zzp'er geen boete als je ten onrechte als zelfstandige wordt ingehuurd. De inspecteur start eerst met een bedrijfsbezoek en kan daarna een waarschuwing geven, in plaats van direct een controle en een sanctie.
Het verschil tussen "geen boete" en "geen risico" is groot. Navordering van loonheffingen kan namelijk wél, en met terugwerkende kracht tot 1 januari 2025. Volgens de toelichting van het kabinet moet dit zzp'ers en opdrachtgevers meer duidelijkheid geven over wanneer iemand écht zelfstandig werkt en wanneer niet. Voor jou als starter betekent dit vooral dat je bij een opdracht waarin je feitelijk als werknemer functioneert, financieel risico loopt, ook al valt er geen boete.
Werk je met een vast uurtarief voor één grote opdrachtgever, weinig andere klanten en nauwelijks eigen beslissingsruimte over hoe je het werk uitvoert? Dan is dat precies het profiel waar de Belastingdienst naar kijkt. Spreid je klantenbestand waar mogelijk, en leg vast waarom jouw relatie met een opdrachtgever zelfstandig is, niet in loondienst.
Wanneer een BV wél zin heeft
De vuistregel voor 2026 is dat een BV fiscaal interessant wordt bij een jaarwinst tussen 70.000 en 80.000 euro. Daaronder werkt een eenmanszaak meestal beter, dankzij de ondernemersaftrek en de MKB-winstvrijstelling. Boven dat omslagpunt betaal je in de BV 19 procent vennootschapsbelasting tot 200.000 euro winst en 25,8 procent erboven, en dat tarief daalt niet mee met je persoonlijke aftrekposten zoals de zelfstandigenaftrek dat wel deed in de inkomstenbelasting.
Juist omdat die aftrek nu zo veel lager ligt, verschuift het omslagpunt voor sommige starters iets naar beneden. Twijfel je over welke rechtsvorm bij jouw situatie past? Lees dan ook ons artikel over de verschillende bedrijfsstructuren voordat je je inschrijft bij de KVK. Een rechtsvorm omzetten kan altijd nog, maar is veel omslachtiger dan hem meteen goed kiezen.
Wat dit betekent voor je uurtarief
Een lagere aftrek betekent niet automatisch dat je meer belasting betaalt over hetzelfde bedrag, het betekent dat een groter deel van je winst belast wordt. Reken dit concreet door: bij een winst van 50.000 euro was in 2025 nog 2.470 euro onbelast via de aftrek, dit jaar is dat 1.200 euro. Dat verschil van ruim 1.200 euro belastbare winst extra kost je, afhankelijk van je belastingschijf, al snel een paar honderd euro aan extra belasting dit jaar alleen al door deze maatregel.
Verreken dat in je uurtarief, niet achteraf in december als je jaarcijfers tegenvallen. Startende zzp'ers onderschatten vaak hoeveel van hun omzet überhaupt winst is na kosten, belasting en reserveringen. Reken ook een buffer voor tegenvallende maanden, vooral als je nog geen vaste klantenkring hebt. Heb je weinig eigen kapitaal om die buffer op te bouwen, kijk dan naar opties om je eerste groei te financieren zonder duur bankkrediet.
Dit reken je door voordat je je inschrijft bij de KVK
Niets van het bovenstaande is een reden om niet te starten. Nederland telt nog altijd honderdduizenden nieuwe zzp'ers en starters per jaar, en de meeste van hen draaien na een paar jaar prima. Maar de cijfers waarmee je rekent, zijn dit jaar anders dan de cijfers uit de blogs en spreadsheets die al een jaar of langer online staan. Maak een nieuwe berekening met de actuele zelfstandigenaftrek van 1.200 euro, check of je opdrachten het DBA-risico lopen, en bepaal met de huidige tarieven of een eenmanszaak of een BV bij jouw winstverwachting past. Dat kost je een avond, en bespaart je volgend jaar een onwelkome verrassing van de Belastingdienst.